Gần đây thông tin“ăn đậu nành gây ung thư” hay thúc đẩy sự phát triển của tế bào ung thư khiến không ít chị em phụ nữ lo ngại và loại bỏ món ăn bổ dưỡng này ra khỏi thực đơn. Vậy, thực hư thông tin này như thế nào? Chúng ta hãy cùng tìm hiểu thông qua bài viết của Chuyên gia lĩnh vực nội tiết và chuyển hóa, TS.BS Trần Bá Thoại đăng trên báo Dân trí mà chúng tôi đã biên tập lại.
ảnh minh họa 1: Đậu nành là thực phẩm quen thuộc của người Việt
Đậu nành trong bữa ăn người Việt
Đâu nành hay đỗ tương có tên khoa học Glycine max (thuộc họ Đậu) là ngũ cốc giàu đạm, dầu nên được ví là “thịt” của các vị tu hành. Vì thế nên có câu ca dao: “Muốn ăn đậu phụ tương tàu/Mài dao, đánh kéo gọt đầu đi tu” cũng để nói đến món ăn giàu dinh dưỡng của các đệ tử nhà Phật.
Tại Việt Nam, đậu nành từ xưa đã được xem là loại ngũ cốc có giá trị dinh dưỡng cao nên được canh tác nhiều nơi để làm thức ăn cho người và chăn nuôi. Ngoài ra, phần rễ rần ở cây đậu nành cũng như các cây họ đầu khác chứa nhóm vi khuẩn cộng sinh Rhizobium giúp cải tạo đất, tăng năng suất cây trồng.
Người Việt chế biến đậu nành thành các món ăn đa dạng và mang lại giá trị dinh dưỡng cao như dầu đậu nành, tương, đậu phụ, sữa đậu nành, sữa chua,… Các món ăn từ đậu nành giúp cung cấp nhu cầu đạm cần thiết trong khẩu phần ăn của người cũng như vật nuôi.
Giá trị dinh dưỡng tuyệt vời của đậu nành
Trong 100gr đậu nành có tới 400kcalo, 34g chất đạm, 18,4g chất béo, 4,5g chất xơ cùng nhiều vitamin A, D, E,.. muối khoáng canxi, magie, sáp nhựa,.. (Theo Bảng dinh dưỡng Việt Nam.
Ảnh minh họa 2: Đậu nành nhiều dưỡng chất cho cơ thể khỏe mạnh
Tùy theo hoạt động cơ thể, trung bình 1kg cơ thể người bình thường cần được cung cấp 1 – 1,5g chất đạm, 3 -4g chất béo và 6 – 12g chất đượng bột,… hàng ngày. Và chiếu theo thành phần dinh dưỡng có thể thấy đậu nành thực sự là thực phẩm lý tưởng cung cấp dưỡng chất cho con người. Điều này cũng giải thích vì sao các vị tu hành, quanh năm ăn chay các món ăn từ đậu nành vẫn khỏe mạnh. Và cũng là cơ sở cho thấy thông tin “đậu nành gây ung thư” là một thông tin phản khoa học, chưa được kiểm chứng.
Những thông tin tranh cãi về “tác dụng phụ” của đậu nành
- Khả năng gây dị ứng
Các chất gây dị ứng thường có cấu trúc phân tử lớn và phần lớn là các protein. Đậu nành chứa nhiều đạm nên được liệt kê vào 8 thực phẩm dễ gây dị ứng trong y văn thế giới và thuộc top 5 thực phẩm gây dị ứng thường gặp ở trẻ.
Biểu hiện của dị ứng đậu nành thường là phát ban, ngứa, tiêu chảy, đau bụng, buồn nôn, chóng mặt. Nặng hơn thường tụt huyết áp, mất ý thức, số phản vệ.
Tại Hoa Kỳ thì thực phẩm chứa đậu nành hoặc sữa, trứng, động vật có vú, hạt cây, đậu phộng và lúa mì được dán nhãn thành phần của tám chất gây dị ứng để người tiêu dùng dễ lựa chọn.
- Cản trở hấp thu dinh dưỡng
Đậu nành chứa đến 50 – 80% lượng phốt pho tồn tại ở dạng muối phytate của Acid phytics nên gây khó tiêu và hấp thu. Ngoài ra, acid phytic tạo liên kết chặt chẽ với khoáng kim loại, protein, tinh bột,… làm giảm khả năng tiêu hóa của các dưỡng chất này.
Vì thế, các nhà dinh dưỡng khuyên nên dùng các khoáng chất như phospho, canxi,.. thêm khi dùng các chế phẩm có đậu nành.
- Ảnh hưởng đến khả năng sinh sản nam giới
Đây là một trong những quan điểm sai lầm mà nhiều người vẫn tin. Tại hội thảo khoa học “Dinh dưỡng đậu nành và sức khỏe nam giới” tổ chức tại Tp.HCM năm 2015, các nhà khoa học cho biết do trong đậu nành chứa nhiều isoglavones hay được gọi là phytoestrogen – một loại có cấu trúc gần giống với estrogen của nữ nên lầm tưởng ăn đậu ành sẽ ảnh hưởng đến nội tiết tố nam. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu đã cho thấy phytoestrogen không ảnh hưởng đến chức năng sinh sản của nam giới, không gây ra hiện tượng “nữ hóa”.
- Đậu nành gây ung thư
Nhiều nghiên cứu khoa học cho thấy nam giới sử dụng đậu nành thường xuyên sẽ giảm 25% nguy cơ mắc bệnh tuyến tiền liệt so với người ít sử dụng.
Ảnh minh họa 3: Đậu nành chứa chất oxy hóa giúp ức chế sự khởi phát tế bào ung thư
Tiến hành các thí nghiệm nghiên cứu, các nhà khoa học cho biết trong đậu nành chứ các axit béo omega3, omega 6 và chất genistein là các chất có khả năng chống oxy hóa. Những chất chống oxy hóa này có tác dụng chống lão hóa, ức chế sự khởi phát của tế bào ung thư.
Và kết quả của các nghiên cứ đó đó chính là cơ sở khoa học cho thấy thông tin “đậu nành gây ung thư” là không chính xác. Việc hạn chế đậu nành trong chế độ dinh dưỡng là bạn đang bỏ đi thực phẩm giàu dưỡng chất cho gia đình.
- Phòng ngừa loãng xương
Đậu nành cung cấp protein phong phú giúp cho xương chắc khỏe, phòng ngừa loãng xương. Vì thế, đậu nành là thực phẩm được các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo chị em phụ nữ, người già nên thêm đậu nành vào bữa ăn hàng ngày.
- Gây ra bướu giáp
Cũng tương tự thông tin “đậu nành gây ung thư” thì thông tin ăn đậu nành gây ra bướu đã được các nhà khoa học phủ nhận. Các phân tích giúp các nhà khoa học khẳng định rằng: “Đậu nành không hoặc chứa quá ít chất sinh bướu” nên chúng ta hoàn toàn yên tâm để sử dụng thức ăn chế biến từ đậu nành.
Kết luận:
Thực phẩm tốt hay xấu, độc hại hay bổ dưỡng phải được chứng minh rõ ràng: Cơ chế nào? Liều lượng bao nhiêu? Sử dụng bao lâu? Chất gì gây nên?…Và những dẫn chứng khoa học, kết quả thực nghiệm trong cuộc sống đã cho thấy những tranh cãi xung quanh việc “ăn đậu nành gây ung thư” hay “đậu nành không có lợi cho nam giới” là hoàn toàn không có cơ sở.
Và qua những phân tích trong chia sẻ TS.BS Trần Bá Thoại – Ủy Viên BCH nội tiết Việt Nam thì chúng ta đã đủ cơ sở khoa học để khẳng định đậu nành là thực phẩm giàu giá trị dinh dưỡng cần thiết trong chế độ ăn của người Việt.
0 comments :
Post a Comment